Condens tussen het dubbel glas: wat betekent het en wat doe je eraan?

Zo herken je condens tussen het glas

Dubbel glas en HR-glas bestaan uit twee glasbladen met een afgesloten spouw ertussen. Die spouw hoort kurkdroog te zijn. Zie je tóch druppels, een wazige nevel of witte kalkachtige vlekken die je aan geen van beide kanten kunt wegvegen, dan zit het vocht ertússen — en dat kan maar één ding betekenen: de afdichting van de ruit is niet meer dicht. In de volksmond heet dit een lekke of blinde ruit.

Verwar dit niet met de twee onschuldige varianten van condens. Beslaat het glas aan de kamerzijde en kun je het wegvegen, dan gaat het om vocht uit je binnenlucht; lees daarover condens aan de binnenkant van je ramen. Beslaat nieuw HR++ of triple glas 's ochtends aan de buitenkant, dan is dat juist een teken van goede isolatie; zie condens aan de buitenkant. De vuistregel is simpel: kun je de condens ergens wegvegen, dan is er niets aan de hand. Kun je er niet bij, dan is de ruit lek.

Waarom een ruit lek raakt

De zwakke plek van elke isolatieruit is de rand. Daar zit de afstandhouder die de twee glasbladen op afstand houdt, met daaromheen een kitrand die de spouw hermetisch afsluit. In die afstandhouder zit bovendien een droogmiddel dat kleine restjes vocht opneemt. Jarenlange temperatuurwisselingen laten het glas steeds minimaal uitzetten en krimpen, en dat werkt op den duur op de kitrand. Ontstaat er ergens een haarscheurtje, dan zuigt de ruit bij elke afkoeling een beetje vochtige buitenlucht aan. Eerst vangt het droogmiddel dat op; is dat verzadigd, dan slaat het vocht als condens op het glas neer.

Bij HR-glas komt daar iets bij: de spouw is gevuld met een edelgas (meestal argon) dat de isolatie verzorgt. Via datzelfde lek verdwijnt dat gas langzaam naar buiten. Een lekke HR++ ruit isoleert dus merkbaar slechter dan de U-waarde die er ooit op zat — het glas schuift terug in de richting van gewoon dubbel glas. Hoe die waarden zich verhouden, zie je in het overzicht van glassoorten en U-waarden. Een goede warme randafstandhouder maakt de rand minder gevoelig voor dit soort spanning, maar onsterfelijk is geen enkele ruit.

Repareren kan niet: de glaseenheid vervangen

Een lekke ruit is niet te repareren. Er bestaan bedrijven die gaatjes boren om de spouw te spoelen en te drogen, maar daarmee komt de gasvulling niet terug en blijft de randverbinding lek — de isolatiewaarde herstelt er niet mee. De echte oplossing is het vervangen van de complete beglazingseenheid. Het goede nieuws: dat kan vrijwel altijd binnen het bestaande kozijn. De glaszetter haalt de glaslatten los, wisselt de eenheid en zet alles opnieuw af. Het kozijn zelf hoeft daarvoor niet vervangen te worden, zolang het gezond is.

Check voordat je iemand belt twee dingen. Eén: de garantie. Op isolatieglas geeft de fabrikant doorgaans meerjarige garantie op het dicht blijven van de spouw — pak je aankoopbewijs of opleverdossier erbij, zeker bij glas dat nog geen tien jaar oud is. Twee: de staat van het kozijn. Is het hout rot, klemt het raam of tocht het langs de sponning, dan gooi je goed geld naar een slecht kozijn. Twijfel je tussen een nieuwe ruit of meteen een groter plan, lees dan alleen glas vervangen of hele kozijnen? voor die afweging.

Maak van de nood een deugd: upgrade het glas

Moet de ruit toch vervangen worden, dan is dit hét moment om een isolatiestap te maken. Zit er nu gewoon dubbel glas in (U-waarde 2,9), dan kost een nieuwe eenheid in HR++ (U 1,1) nauwelijks meer moeite. Milieu Centraal rekent per m² raam met 9 m³ gas besparing per jaar voor dubbelglas en 12 m³ voor HR++ in een bestaand kozijn, beide ten opzichte van enkel glas; de stap van dubbel naar HR++ levert dus zo'n 3 m³ gas per m² raam per jaar op. De ruit die je tóch al moest vervangen, betaalt zo een deel van zichzelf terug. Reken je eigen situatie door met de isolatiewinst-tool.

Er is bovendien subsidie mogelijk. De ISDE vergoedt op HR++, triple of vacuümglas zonder nieuwe kozijnen € 25 per m² (€ 50 bij meer dan één isolatiemaatregel); het tarief van € 111 per m² geldt alleen voor triple- of vacuümglas in nieuwe kozijnen. Je krijgt subsidie bij minimaal 3 en maximaal 45 m² glas. Voorwaarde is dat een bouw- of installatiebedrijf het werk uitvoert en dat je de subsidie ná uitvoering aanvraagt; vervang je maar één of twee kleine ruitjes, dan haal je de ondergrens van 3 m² mogelijk niet. Controleer de actuele regeling op rvo.nl en lees de uitleg op onze subsidiepagina. Past het dikkere HR++-pakket niet in je bestaande (houten) kozijn, kijk dan bij HR++ in bestaande houten kozijnen naar de opties, van sponning uitfrezen tot dun dubbelglas.