Kun je enkel glas vervangen door HR++ in bestaande houten kozijnen?

Waar het in de praktijk op vastloopt

Enkel glas is meestal 4 mm dik. Standaard HR++ glas is een pakket van twee ruiten met een spouw ertussen en komt daarmee al snel op 24 tot 28 mm. Dat pakket moet in de glassponning van je kozijn passen: de uitsparing waarin het glas rust en die door de glaslat wordt afgedekt. Zit er in jouw kozijnen een smalle sponning die ooit voor 4 mm glas is gemaakt, dan past HR++ er domweg niet in zonder ingreep.

Er zijn dan drie routes. Een timmerman kan de sponning dieper frezen, mits er genoeg hout overblijft om het glas te dragen en de constructie niet verzwakt. Je kunt kiezen voor een dunner dubbelglaspakket — zie monumentenglas, dun dubbelglas dat in slanke, originele glaslatten past. Of je vervangt het hele kozijn, wat vaak logisch is als het hout toch al aan vervanging toe is; lees dan kozijnen vervangen.

Het tweede knelpunt is gewicht. Een HR++ ruit weegt ongeveer twee tot drie keer zoveel als dezelfde ruit in enkel glas. Bij vaste ramen is dat geen probleem, maar bij draaiende delen belast je de scharnieren en het beslag zwaarder. Grote draai-kiepramen kunnen na de glasvervanging gaan zakken of klemmen. Vaak is dat op te lossen met afstellen — zie klemmend raam of deur afstellen — maar bij zwaar glas is zwaarder beslag soms de eerlijke conclusie.

Is je hout goed genoeg voor nieuw glas?

Investeer geen geld in isolatieglas dat in rot hout terechtkomt. Loop je kozijnen langs vóór je een glaszetter belt en let vooral op de onderdorpel: dat is de horizontale onderkant van het kozijn waar regenwater blijft staan en waar houtrot bijna altijd begint. Prik met een schroevendraaier voorzichtig in het hout onder de verflaag. Zakt de punt makkelijk weg, dan zit er rot achter en heeft nieuw glas geen zin voordat dat is hersteld.

Kijk ook naar de verf. Kale plekken, barsten en blaasjes betekenen dat het hout water opneemt. Controleer verder of het kozijn nog haaks staat: ongelijke kieren langs een raam wijzen op verzakking. Een verzakt kozijn is één van de klassieke oorzaken van tocht langs kozijnen, en dat probleem los je niet op met dikker glas — het glas isoleert dan wel beter, maar de lucht blijft doorstromen.

Kloppen hout en aansluiting nog, dan is glasvervanging in bestaande kozijnen een prima keuze. Houten kozijnen gaan bij goed onderhoud lang mee en het is zonde om een gezond kozijn te slopen alleen voor beter glas. Meer over dat materiaal lees je bij houten kozijnen.

Wat levert de overstap op?

De winst zit in de U-waarde: de hoeveelheid warmte die per vierkante meter door het glas naar buiten lekt. Hoe lager, hoe beter. Enkel glas scoort ronduit slecht, HR++ zit rond U 1,1 en triple glas rond U 0,7. De sprong van enkel naar HR++ is daarmee veruit de grootste stap die je in glas kunt maken; de stap van HR++ naar triple levert relatief veel minder op. Vergelijk de waarden op glassoorten en U-waarde.

Naast de stookkosten merk je het comfort. Enkel glas voelt op een winterdag koud aan en veroorzaakt een koudeval: afkoelende lucht die langs de ruit naar beneden zakt en over de vloer trekt. Ook condens aan de binnenkant van je ramen verdwijnt meestal, omdat de binnenruit warmer blijft en het vocht er niet meer op neerslaat. Nieuw is wel dat je juist aan de buitenkant af en toe condens kunt zien — dat is geen gebrek, maar een teken dat het glas goed isoleert.

Wil je isoleren, doe het dan in samenhang. De Rijksoverheid wijst erop dat je 30% subsidie kunt krijgen bij het nemen van twee of meer isolatiemaatregelen. Glas alleen is dus zelden het slimste plan; combineer het bijvoorbeeld met dak- of vloerisolatie.

Subsidie en vergunning: let hierop

Voor isolatiemaatregelen loopt de landelijke subsidie via de ISDE van RVO. Belangrijk om te weten vóór je begint: je laat de woning eerst isoleren en vraagt daarna pas subsidie aan. Je mag het werk niet zelf uitvoeren — de volledige isolatiewerkzaamheden moeten door een bouw- of installatiebedrijf worden gedaan. Ook moet je tijdens de werkzaamheden een foto maken waarop duidelijk zichtbaar is dat er op jouw adres wordt gewerkt.

Verder gelden er beperkingen. Vergroot je je woning met een aanbouw, een nieuwe verdieping, een dakkapel of door een garage erbij te betrekken, dan krijg je voor de isolatie daarvan geen subsidie. Datzelfde geldt voor een deel van de woning dat je afbreekt en opnieuw opbouwt. En heb je een koopwoning in de provincie Groningen of in de Noord-Drentse gemeenten Aa en Hunze, Noordenveld of Tynaarlo, dan kom je bij de ISDE niet in aanmerking voor isolatiesubsidie; voor jou gelden betere voorwaarden via Maatregel 29 van het SNN. Check de actuele bedragen en eisen op onze pagina over subsidie op kozijnen en isolatieglas.

Woon je in een rijksmonument, gemeentelijk monument of beschermd stadsgezicht, ga dan eerst langs de gemeente. Verandering van aanzicht, materiaal of profiel is daar vaak vergunningsplichtig. Glas vervangen binnen het bestaande kozijn valt soms buiten die plicht, maar breder wordende glaslatten of andere profielen veranderen het aanzicht wél. De regels bij monumenten en beschermd stadsgezicht zetten we apart op een rij.