Tocht langs je kozijnen: herkennen en verhelpen

Hoe herken je waar de tocht vandaan komt?

Tocht voelbaar maken is eenvoudiger dan de oorzaak vinden. Ga op een winderige dag met je hand (of een aangestoken kaarsje) langs de randen van het kozijn: de naad tussen kozijn en muur, de naad tussen raam en kozijn, en de rand van het glas zelf. Beweegt de vlam of voel je luchtstroom, dan zit daar een lek.

Er zijn grofweg drie plekken waar het misgaat. Ten eerste de kierdichting: het rubberen of kunststof profiel rondom een draai-kiepraam veroudert en verhardt na verloop van jaren, waardoor het niet meer goed aansluit. Ten tweede het draai-kiepbeslag zelf: als een raam niet meer strak sluit door een verzakt kozijn of versleten scharnieren, blijft er altijd een kier open staan. Meer over hoe dit beslag werkt en wanneer het onderhoud nodig heeft, lees je op de pagina over draai-kiepbeslag werking en onderhoud. Ten derde de aansluiting tussen kozijn en muur: bij oudere woningen is deze naad soms nooit goed afgekit of afgedicht.

Enkel glas of oud dubbel glas voelt vaak kouder aan dan de rest van de kamer, maar dat is geen tocht in de klassieke zin — het is warmteverlies door een lage isolatiewaarde. Dat verhelp je niet met kit, maar met beter glas.

Wat kun je zelf doen tegen tocht?

Bij verouderde kierdichting is vervanging van het tochtstrip- of rubberprofiel vaak voldoende en relatief goedkoop. Dit is werk dat je met enige handigheid zelf kunt doen: het oude profiel verwijderen en een nieuw profiel van hetzelfde type in de sponning drukken. Let op dat je het juiste profiel voor jouw kozijntype gebruikt, anders sluit het raam niet goed meer.

Kit is een tijdelijke oplossing voor kieren tussen kozijn en muur, maar geen structurele fix als het kozijn zelf verzakt of vervormd is. In dat geval blijft de kier terugkomen. Bij een verzakt kozijn of een raam dat niet meer strak in het slot valt, is afstellen van het scharnier- en sluitwerk vaak nodig — iets waar een vakman sneller en preciezer bij kan helpen dan bij zelf klussen.

Belangrijk: sommige tocht is juist gewenst. Woningen hebben een minimale ventilatie nodig om vocht af te voeren en condens te voorkomen. Herken je condens aan de binnenkant van je ramen, dan kan dat wijzen op te weinig ventilatie in plaats van te veel tocht — lees daarover meer op de pagina condens aan de binnenkant van je ramen.

Wanneer is vervangen van glas of kozijn slimmer dan repareren?

Als de tocht steeds terugkomt ondanks nieuwe kierdichting, of als het kozijn zelf rot, vervormd of ernstig verzakt is, is repareren dweilen met de kraan open. Dan is vervanging van het kozijn de duurzamere keuze. Ook enkel glas of oud dubbel glas isoleert simpelweg te slecht om nog te repareren: hier helpt alleen vervanging door beter isolerend glas.

Milieu Centraal noemt HR++ en triple glas als de gangbare opties voor isolatieglas. Op kozijnradar vind je de details per type: HR++ glas is de standaard bij nieuwe kozijnen, terwijl triple glas nog beter isoleert maar niet in elke situatie de investering waard is. Welk glastype past bij jouw situatie hangt af van de huidige staat van je kozijnen en je budget; een vergelijking van glassoorten en de bijbehorende U-waarde vind je op isolatieglas en U-waarde.

Subsidie en kosten bij vervanging

Vervang je kozijnen of glas om tocht en warmteverlies definitief op te lossen, dan kan de ISDE-subsidie van RVO een deel van de kosten dekken. Deze subsidie geldt voor isolatiemaatregelen aan woningen, met als algemene voorwaarde dat je eerst laat isoleren en pas daarna subsidie aanvraagt. De werkzaamheden moeten worden uitgevoerd door een erkend bouw- of installatiebedrijf; zelf isoleren komt niet in aanmerking. Ook geldt dat je voor spouwmuur-, gevel-, bodem-, vloer-, dak-, zolder- of vlieringisolatie maar één keer subsidie krijgt per maatregel.

Voor woningeigenaren in de provincie Groningen en de Noord-Drentse gemeenten Aa en Hunze, Noordenveld en Tynaarlo gelden andere voorwaarden via het Samenwerkingsverband Noord Nederland, en niet de ISDE-regeling voor isolatie. Check dus eerst welke regeling voor jouw situatie geldt voordat je een offerte aanvraagt.