Screens, luiken of zonwerend glas: wat werkt het best tegen de zon?

Waarom buitenzonwering het meest doet

Milieu Centraal vat het koel houden van je woning samen in vier maatregelen: zonweren, isoleren, ventileren en groen integreren. Zonweren staat niet voor niets bovenaan. Zonnestraling die door het glas naar binnen valt, warmt je huis snel op. Buitenzonwering zoals screens en luiken vangt die straling op vóórdat ze het glas raakt, zodat de warmte buiten blijft. Binnenzonwering (rolgordijnen, lamellen) houdt licht tegen maar de warmte zit dan al binnen achter het glas.

Wil je begrijpen hoeveel zonwarmte je glas doorlaat, kijk dan naar de g-waarde van het glas. Die zegt iets over de zontoetreding; een lage g-waarde laat minder zonwarmte door. Buitenzonwering verlaagt de effectieve zonwarmte veel sterker dan welk glas ook, omdat de straling het raam simpelweg niet bereikt.

Screens en luiken vergeleken

Screens zijn strak opgespannen doeken in geleiders langs het kozijn. Ze houden veel zonwarmte tegen maar laten nog wat daglicht en zicht naar buiten door, zodat je kamer niet volledig verduistert. Ze zijn windvast tot behoorlijke snelheden en werken vaak elektrisch, eventueel met een zon- of windsensor.

Luiken — denk aan klassieke of moderne raamluiken — sluiten het raam volledig af en geven daarnaast privacy en een extra inbraakdrempel. Ze passen goed bij klassieke houten kozijnen en bij panden waar je het oorspronkelijke beeld wilt bewaren. Nadeel: dicht zijn ze ook echt dicht, dus je levert daglicht in. Bij een monument of beschermd stadsgezicht kan de gemeente eisen stellen aan het uiterlijk van zonwering aan de gevel; vraag dat vooraf na.

Wanneer zonwerend glas een goede keuze is

Zonwerend glas heeft een coating die een deel van de zonwarmte weerkaatst. Het werkt zonder dat je iets hoeft te bedienen en verandert niets aan het aanzicht van de gevel — handig als buitenzonwering niet mag of niet past. Het nadeel: de coating werkt het hele jaar, dus ook in de winter houdt het gratis zonwarmte tegen die je dan juist wilt binnenlaten. En volledig tegenhouden doet het niet; er komt altijd wat zonwarmte door.

Modern isolatieglas als HR++ en triple glas is er in zonwerende varianten. Ga je toch je glas of hele kozijnen vervangen, dan is dat het natuurlijke moment om zonwerend glas te overwegen — bekijk of je alleen het glas of de hele kozijnen vervangt. Voor bestaande kozijnen zonder vervangplan is losse buitenzonwering vrijwel altijd goedkoper en effectiever.

Combineren met isoleren en ventileren

Zonwering staat niet op zichzelf. Milieu Centraal adviseert het te combineren met isoleren, ventileren en groen integreren, en op een hittedag het geheugensteuntje 'Hang op, Doe dicht, Lucht door': hang overdag de zonwering voor de ramen, houd ramen en gordijnen dicht zolang het buiten heter is dan binnen, en lucht door zodra het buiten afkoelt. Goed isolatieglas helpt hierbij twee kanten op: het houdt in de zomer warmte buiten en in de winter warmte binnen. Groen voor het raam, zoals een boom of pergola, geeft schaduw en koelt de lucht rond de gevel.

Kort samengevat: begint je woning fors op te warmen, kies dan buitenzonwering (screens of luiken) als kern van de aanpak. Vervang je toch glas of kozijnen, neem dan zonwerend glas mee in je afweging. En combineer altijd met slim ventileren op koele momenten.