Wat is de U-waarde en de Uw-waarde van een compleet kozijn?

Wat de U-waarde precies meet

De U-waarde is een warmtedoorgangscoëfficiënt: het aantal watt dat per vierkante meter oppervlak verloren gaat bij één graad temperatuurverschil tussen binnen en buiten. De eenheid is W/m²K. Een raam met U 1,1 laat dus per vierkante meter en per graad verschil 1,1 watt door; een raam met U 0,7 nog maar 0,7 watt. Het is de tegenhanger van de Rc-waarde die je bij muren, vloeren en daken tegenkomt: daar geldt juist hoe hóger, hoe beter. Verwar de U-waarde ook niet met de g-waarde, die iets heel anders meet — namelijk hoeveel zonwarmte er binnenkomt. Die twee getallen bewegen niet automatisch dezelfde kant op; we leggen dat uit op de pagina over de g-waarde en zontoetreding. De U-waarde zegt niets over geluid, niets over inbraakwerendheid en niets over tocht: een kozijn met een prima U-waarde kan alsnog langs versleten kierdichting lekken.

Ug, Uf en Uw: drie getallen, één raam

Een compleet kozijn bestaat uit onderdelen die elk anders isoleren. Daarom bestaan er drie waarden. De Ug-waarde (g = glazing) is de waarde van alléén het glasvlak, gemeten in het midden van de ruit. Dit is het getal dat in reclames en offertes het vaakst opduikt, omdat het het gunstigst oogt. De Uf-waarde (f = frame) is de waarde van het kozijnprofiel zelf: het hout, het kunststof met zijn kamers, of het aluminium met zijn thermische onderbreking. De Uw-waarde is het gewogen totaal van beide, plus een toeslag voor de rand van de ruit. Die randzone — waar de afstandhouder tussen de glasbladen zit — is de zwakste plek van de hele constructie. Een metalen afstandhouder geleidt warmte dwars door de spouw heen; een kunststof of composiet 'warm edge'-afstandhouder doet dat veel minder en drukt de Uw-waarde merkbaar omlaag. Bij dezelfde ruit kan dat een verschil van enkele tienden opleveren.

Waarom het complete kozijn slechter scoort dan het glas

De Uw-waarde is een oppervlakgewogen gemiddelde: het aandeel glas en het aandeel profiel worden naar rato meegeteld. Een klein raam met een breed profiel bestaat voor een groot deel uit kozijn, dus daar drukt de Uf-waarde zwaar door. Een grote raampartij of een schuifpui is juist grotendeels glas, waardoor de Uw-waarde dichter bij de Ug-waarde blijft liggen. Praktisch betekent dit: HR++ glas met Ug 1,1 levert in een normaal draaiend raam meestal een Uw ergens rond de 1,3 tot 1,6 op, afhankelijk van profiel en afstandhouder. Bij triple glas met Ug 0,7 geldt hetzelfde effect: het complete kozijn komt hoger uit dan die 0,7. Dat is geen misleiding maar natuurkunde — alleen wordt het in verkoopgesprekken zelden uit zichzelf verteld. Een overzicht van de gangbare glassoorten en hun waarden staat bij glassoorten en U-waarde.

Wat het profiel doet met de Uw-waarde

Het materiaal van het kozijn bepaalt de Uf-waarde. Hout isoleert van nature redelijk; hoe dikker het profiel, hoe beter. Kunststof kozijnen ontlenen hun isolatie aan het aantal luchtkamers in het profiel: meer kamers en een grotere inbouwdiepte geven een lagere Uf. Aluminium geleidt warmte juist uitstekend, wat hier een nadeel is; daarom werken aluminium kozijnen met een thermische onderbreking — een kunststof strip die het binnen- en buitendeel van het profiel van elkaar scheidt. Zonder die onderbreking is de Uf dramatisch hoog en zie je in de winter condens en zelfs ijsvorming op het profiel. Let er verder op dat een goede Uw-waarde alleen tot zijn recht komt als de aansluiting op de muur luchtdicht is afgewerkt. Een perfect kozijn dat langs de naden lekt, presteert in de praktijk slechter dan het label belooft; zie tocht langs kozijnen herkennen en verhelpen.

Wat je hiermee doet in een offerte of subsidieaanvraag

Vraag bij elke offerte expliciet om de Uw-waarde van het complete kozijn, niet alleen om de Ug van het glas. Vraag er de gebruikte afstandhouder bij en de Uf van het profiel. Krijg je die getallen niet, dan kun je aanbiedingen niet eerlijk vergelijken — een goedkoop kozijn met dezelfde ruit kan een fors slechtere Uw hebben. Voor subsidie is dit onderscheid geen detail maar een harde eis: de ISDE stelt per isolatiemaatregel minimum-isolatiewaarden, en de RVO schrijft voor dat het werk door een bouw- of installatiebedrijf wordt uitgevoerd — zelf isoleren geeft geen recht op subsidie. Ook geldt dat bestaande isolatie niet mag meetellen om aan de vereiste waarde te komen, en dat je pas ná uitvoering aanvraagt. De Rijksoverheid wijst er daarnaast op dat je bij twee of meer isolatiemaatregelen tot 30% subsidie kunt krijgen. Wat er voor kozijnen en glas precies geldt, staat op onze pagina over subsidie op kozijnen en isolatieglas.